ટૂંકો જવાબ
Print નો colour screen થી અલગ એટલે આવે છે કે screen light થી colour બનાવે છે અને fabric પર ink હોય છે, અને ink દરેક bright screen colour સુધી પહોંચી નથી શકતી. Monitor ની brightness, fabric, ink નો type, printer નું RIP profile અને steaming કે washing colour ને હજી બદલે છે. ઉપાય: colours ને કોઈ physical reference સાથે મેળવો અને સાચા fabric ના strike-off પર approve કરો.
મુખ્ય વાતો
- Neon green, hot pink અને electric blue જેવા bright screen colours ink થી બરાબર એવા print નથી થતા.
- Monitor ની brightness આશરે 100 થી 120 cd/m² કરો, જેથી print screen કરતાં dark ન લાગે.
- Vivid mode વાળા phone કે WhatsApp preview પરથી colour ક્યારેય approve ન કરો.
- દરેક printer, ink અને fabric નું પોતાનું ICC profile હોય, printer ને પૂછો કયું વાપરે છે.
- Colour સાચા fabric ના strike-off પર daylight અને shop light બંનેમાં approve કરો.
Print house માં આ ફરિયાદ સામાન્ય છે: screen પર design બરાબર હતી, પણ rani pink dull magenta થઈને આવ્યો અને bottle green લગભગ black print થયો.
મોટે ભાગે કશું બગડ્યું નથી હોતું. Screen અને કપડું colour અલગ રીતે બનાવે છે, અને file થી તૈયાર કપડા સુધીના ઘણા step દરેક વખતે colour ને થોડો ખસેડે છે. કયો step colour બદલે છે એ ખબર હોય, તો bulk printing ના પૈસા આપતા પહેલાં મોટા ભાગનો ફરક સુધરી શકે.
Light અને ink નો ફરક
Monitor કે phone red, green અને blue light (RGB) થી colour બનાવે છે, જે સીધી તમારી આંખ સુધી આવે છે. કપડું ફક્ત એના પર પડતી light પાછી આપે છે, અને એનો થોડો ભાગ ink શોષી લે છે. Ink વાળું printing CMYK (cyan, magenta, yellow અને black) ની જેમ કામ કરે છે.
RGB માં CMYK કરતાં વધારે colours આવે છે. એક sign printer ની guide કહે છે કે RGB થી ink માં જતાં bright green, bright cyan blue, orange, deep blue અને તેજ red સૌથી વધારે ઝાંખા પડે છે (Banner World).
ધ્યાન રાખો: Monitor પરના neon green, hot pink અને electric blue ink થી એવા print નહીં થાય. અત્યારે જ થોડો ઘેરો shade પસંદ કરો, નહીં તો printer નું machine પોતાની રીતે પસંદ કરી લેશે.
Photoshop માં આ colours print પહેલાં જોઈ શકાય. View > Gamut Warning પસંદ કરો, Photoshop એ ભાગ grey કરી દેશે જે current proof profile print નથી કરી શકતું. View > Proof Colors (Ctrl+Y) થી print નો અંદાજ મળી જાય છે.
Screen ની settings
Brightness
ઘણા monitor print ના કામની જરૂર કરતાં ઘણા વધારે bright set થઈને આવે છે. એક colour lab ની calibration guide 100 થી 120 cd/m² brightness, D65 (6500K) white point અને gamma 2.2 ની સલાહ આપે છે, અને કહે છે કે screen વધારે bright હોય તો print dark લાગે (American Color Imaging).
Hardware calibrator (screen પર લટકતું નાનું colorimeter) આ values બરાબર set કરે છે. એ ન હોય તો ઓછામાં ઓછું brightness ઘટાડો અને "dynamic" કે "vivid" picture mode બંધ કરો.
Phone અને WhatsApp
Buyer ઘણી વાર phone પર design approve કરે છે. અમુક phone જાણી જોઈને colours તેજ બતાવે છે. જેમ કે Samsung માં Vivid screen mode છે જે saturation વધારે છે, અને Natural mode છે જેમાં colours હળવા રહે છે (Samsung).
WhatsApp image ને compress પણ કરે છે, જેથી ઝીણી colour detail બદલાઈ શકે. Buyer ને reference માટે colour chart કે strike-off નો photo મોકલો, અને phone preview ને ક્યારેય colour standard ન માનો.
બે screen, બે colour
સારા monitor પર બનેલી design print house ની office screen પર ખોલો તો print થતા પહેલાં જ અલગ દેખાઈ શકે. Printer બનાવતી company HPRT colour ની ફરિયાદના સામાન્ય કારણોમાં આ જ case ગણાવે છે (HPRT).
Fabric અને ink
એક જ file cotton, polyester georgette, rayon અને silk crepe પર print કરો તો ચારેયમાં થોડું અલગ result આવશે. દરેક fibre ink અલગ રીતે પકડે છે, અને કપડાની સપાટી light ને અલગ રીતે પાછી આપે છે.
Ink નો type પણ એટલો જ ફરક પાડે છે. Print trade fair drupa કહે છે કે pigment, reactive અને dispersion ink એક જ કપડા પર એક જ motif ને ઘણું અલગ બતાવી શકે (drupa).
| Print type | સામાન્ય fabric | શેનું ધ્યાન રાખવું |
|---|---|---|
| Reactive print | Cotton, rayon, silk | Final shade steaming અને washing પછી જ દેખાય |
| Pigment print | Cotton, blends | Colours થોડા soft લાગી શકે; binder થી હાથનો feel બદલાય |
| Sublimation / disperse | Polyester | Polyester પર bright, cotton પર કામ નથી કરતું |
કપડાનો base colour પણ દેખાય છે. Off-white કે આછો પીળો ground blue ને લીલાશ પડતો અને white ને creamy બનાવે છે. એક જ fabric ના અલગ batch પણ અલગ print થઈ શકે, કારણ કે whiteness અને pre-treatment બદલાતા રહે છે (HPRT).
નોંધ: Reactive, acid અને disperse colours steaming અને washing માં બદલાય છે. Machine માંથી સીધું નીકળેલું sample final colour નથી.
ICC profile અને RIP
RIP (raster image processor) printer બાજુનું software છે જે તમારી file ને ink ના ટીપાંમાં ફેરવે છે. એ ICC profile વાપરે છે, એક નાની file જે કહે છે કે એક machine, એક ink set સાથે, એક fabric પર કેવી રીતે print કરે છે.
HPRT અને drupa બંને કહે છે કે દરેક printer, ink અને fabric ના combination નું અલગ profile હોવું જોઈએ. Print house તમારા polyester job પર cotton profile લગાવે, તો file બરાબર હોવા છતાં colour ખોટો આવશે.
ટિપ: File મોકલતા પહેલાં printer ને ત્રણ વાત પૂછો: એમને કયો colour mode જોઈએ (RGB કે CMYK), આ fabric માટે કયું profile લાગશે, અને એ profile થી print કરેલો colour chart મળી શકે કે નહીં.
Colour chart એટલે numbered colour patches ની એક sheet, જે એ જ machine, ink અને fabric પર print થાય છે. તમે સાચા patches માંથી colour પસંદ કરો અને એની exact values તમારી file માં નાખો. તમારા print house પાસે chart ન હોય, તો એમની પાસે તમારા fabric પર એક print કરાવી લો.
Strike-off અને lab dip
Strike-off એટલે સાચા fabric પર તમારી design નું નાનું printed sample. Lab dip એટલે કપડાનો નાનો ટુકડો, જેને target shade સાથે મેળવવા એક solid colour માં dye કરાય છે. Bulk પહેલાં બંને માંગો, અને દરેક sample પર ચોખ્ખી લેખિત comment આપીને corrections ના round ઓછા રાખો.
Sample ને એક કરતાં વધારે light માં જુઓ. Colour labs main light તરીકે standard daylight (D65) અને metamerism પકડવા TL84 જેવી store light વાપરે છે. Metamerism માં બે colours એક light માં match થાય અને બીજીમાં નહીં (3NH).
Colour નો માપેલો ફરક ΔE (Delta E) માં લખાય છે. drupa પ્રમાણે textile printing માં ΔE 2 થી 3.5 સામાન્ય રીતે ચાલે, અને 3.5 થી ઉપર સાફ રીતે ન ચાલે.
ઉદાહરણ: Buyer tube light માં strike-off પર mustard ground approve કરે છે. Shop ની daylight માં એ લીલાશ પડતો દેખાય છે. Approve કરતાં પહેલાં બંને sample D65 અને TL84 માં જોયા હોત તો આ પહેલેથી પકડાઈ જાત.
Pantone TCX reference
Buyer ઘણી વાર Pantone TCX code મોકલે છે. TCX colours cotton પર dye થાય છે, અને Pantone એને cotton swatch card તરીકે વેચે છે (Pantone).
TCX code એક reference છે. એ જ shade polyester કે silk પર cotton swatch કરતાં અલગ દેખાશે, અને monitor પર દેખાતો code ફક્ત અંદાજ છે. Physical swatch ને strike-off પાસે રાખો અને નક્કી કરો કે final standard strike-off જ રહેશે.
Print પહેલાંનું checklist
| Check | કેવી રીતે | કેમ |
|---|---|---|
| Monitor print માટે set | Brightness 100 થી 120 cd/m², D65, vivid mode બંધ | Print screen કરતાં dark નહીં લાગે |
| Out-of-gamut colours | Photoshop માં View > Gamut Warning | જ્યાં ink નથી પહોંચતી એ colours દેખાય |
| Colour mode | Printer ને પૂછો: RGB કે CMYK | RIP માં બેવડું conversion નહીં થાય |
| Fabric અને ink નું નામ | Order પર લખો | Printer સાચું ICC profile પસંદ કરશે |
| Colour chart | તમારા fabric પર print થયેલા patches માંથી colour પસંદ કરો | Screen ના અંદાજને બદલે સાચી ink values |
| Pantone reference | Physical TCX swatch, screen code નહીં | બંને બાજુ એક જ target |
| Strike-off | સાચું fabric, steaming અને washing પછી | સાચો final colour દેખાય |
| Lighting | D65 અને TL84 માં જુઓ | Metamerism પકડાય |
| File | TIFF કે PNG મોકલો, WhatsApp image નહીં | Colour અને detail બરાબર રહે |
સામાન્ય ભૂલો
- Phone screen કે WhatsApp photo પરથી colour approve કરવો.
- Design માં neon shade રાખીને એટલો જ bright print થશે એવી આશા રાખવી.
- Paper profile થી બનેલી CMYK file એવા printer ને મોકલવી જે RGB માંગે છે.
- Physical swatch ને બદલે monitor પર દેખાતા TCX code થી કપડું મેળવવું.
- Steaming અને washing પહેલાં જ sample check કરી લેવું.
- Bulk માટે fabric બદલવું અને નવો strike-off ન કરાવવો.
આગળનું પગલું
આગલા order પહેલાં printer પાસેથી એ જ fabric પર colour chart લો જેના પર print થશે, અને એના સાચા patches થી તમારું palette ફરી બનાવો. નવા palette ઝડપથી અજમાવવા હોય તો design ને Color Variation પર upload કરો, જે એક click માં ઘણા colorway બનાવી આપે છે. તમારા chart ની સૌથી નજીકના options પસંદ કરો અને એક strike-off પર test કરો.
લોકો જે પૂછે છે
મારું print screen કરતાં dark કેમ આવે છે?
મોટે ભાગે monitor બહુ bright હોય છે. Bright backlit screen પર દરેક colour એટલો light દેખાય છે જેટલી કપડા પર ink ક્યારેય ન થઈ શકે. Brightness આશરે 100 થી 120 cd/m² કરો અને screen પાસે printed sample રાખીને ફરી સરખાવો.
Textile design RGB માં મોકલું કે CMYK માં?
તમારા print house ને પૂછો. અમુક digital textile printer RGB file પસંદ કરે છે, કારણ કે એમનું RIP એ fabric ના profile થી પોતાની ink માં convert કરે છે. તમે જાતે generic CMYK માં convert કરો તો RIP બીજી વાર convert કરી શકે અને colour ખસી શકે.
Washing પછી colour કેમ બદલાઈ ગયો?
Reactive, acid અને disperse ink નો final shade steaming અને washing પછી જ આવે છે, જ્યારે colour fibre માં fix થાય. Finishing પહેલાં જોયેલું sample તૈયાર કપડા કરતાં અલગ દેખાઈ શકે, એટલે આખી processing પછી approve કરો.
Pantone TCX code થી polyester પર એ જ colour પાક્કો આવશે?
ના. TCX swatch cotton પર dye થાય છે, એટલે એ ફક્ત reference છે. એ જ code polyester, georgette કે silk પર અલગ દેખાશે, એટલે જ તમારા સાચા fabric નો strike-off final standard છે.
Shop માં colour બરાબર લાગે પણ ઘરે ખોટો, આવું કેમ?
આને metamerism કહે છે: બે colours એક light માં match થાય અને બીજી light માં અલગ દેખાય. Approve કરતાં પહેલાં sample ને standard daylight (D65) અને TL84 જેવી shop light માં જુઓ.