ટૂંકો જવાબ
મોટા ભાગના digital fabric printing માટે final print size પર ઓછામાં ઓછી 150 DPI જોઈએ, અને ઝીણી lines, નાના motif અને સાડી, દુપટ્ટા, કુર્તી જેવા નજીકથી જોવાતા કાપડ માટે 200 થી 300 DPI વધુ સારી. ખરેખર pixel ની ગણતરી મહત્વની છે: width inch માં × DPI. 44 inch પહોળા print ને 150 DPI પર 6,600 pixel જોઈએ.
મુખ્ય વાતો
- Final print size પર ઓછામાં ઓછી 150 DPI રાખો; સાડી, દુપટ્ટા અને ઝીણી lines માટે 200 થી 300 DPI.
- જરૂરી pixel = print width (inch) × DPI. 44 inch print ને 150 DPI પર 6,600 px જોઈએ.
- સાચી resolution = pixel width ÷ print width (inch). File માં લખેલા DPI label પર ભરોસો ન કરો.
- Repeat માં ફક્ત tile ને એના પોતાના print size પ્રમાણે બનાવો, પછી Offset થી test કરો.
- DPI નો નંબર બદલવાથી detail વધતી નથી. સાચા pixel માટે image મોટી કરવી પડે.
Final print size પર ઓછામાં ઓછી 150 DPI રાખો, અને ઝીણી detail કે નજીકથી જોવાતા કાપડ માટે 200 થી 300 DPI.
આ નંબર ત્યારે જ કામના છે જ્યારે તમને print size ખબર હોય, કારણ કે printer pixel ની ગણતરીથી કામ કરે છે. 44 inch print ને 150 DPI પર 6,600 pixel પહોળાઈમાં જોઈએ, અને તમારી file તમે calculator થી દસ second માં check કરી શકો.
File ની DPI અને printer ની DPI
બે જુદી વસ્તુને DPI કહેવાય છે, અને બંનેને ભેગી કરી દેવાથી જ મોટા ભાગની ગૂંચવણ થાય છે.
તમારી design file માં pixel ની ગણતરી fix હોય છે, જેમ કે 6,600 × 5,400. File માં save થયેલી DPI (સાચું નામ PPI, pixels per inch) ફક્ત એક note છે કે print માં એક inch માં કેટલા pixel આવવા જોઈએ. Note બદલો તો પણ pixel એના એ જ રહે.
Printer ની પોતાની DPI હોય છે: એ એક inch માં કેટલાં ink નાં ટીપાં મૂકી શકે. Industrial textile machines તમારી file ના નંબર કરતાં ઘણી ઉપર કામ કરે છે:
- MS JP4 EVO sublimation printer 600 × 600 DPI બતાવે છે.
- Mimaki નું TX300P-1800 MkII 360 થી 1,440 DPI સુધીના mode આપે છે.
- ColorJet એના Falcon machine માટે 2,400 DPI બતાવે છે.
Print house નું RIP software તમારા pixel ને આ ink નાં ટીપાંમાં ફેરવે છે.
નોંધ: તમારી file ને દરેક printed inch માટે 150 થી 300 pixel જોઈએ, આગળનું કામ RIP સંભાળી લે છે.
આ guide નો બધો હિસાબ બે formula થી થઈ જાય છે:
- જરૂરી pixel = print size inch માં × DPI
- સાચી DPI = pixel ÷ print size inch માં
150, 200 કે 300 DPI
કાપડ દોરાનું વણાટ છે, અને વણાટ નક્કી કરે છે કે કેટલી detail દેખાઈ શકે. આ જ કારણે print-on-demand fabric company Spoonflower દરેક upload ને 150 DPI પર ફેરવી દે છે, અને કહે છે કે ઘટ્ટ વણાટવાળા કાપડ પર 300 DPI ની files ચોખ્ખી રીતે વધુ sharp print થાય છે.
બીજી print guides થોડી જુદી range બતાવે છે, એટલે નીચેની table ને શરૂઆત માનો અને તમારા print house ને પૂછી લો કે એમને શું ગમે છે.
| Print રીત | સામાન્ય range (final size પર file) | વિગત |
|---|---|---|
| Digital inkjet (reactive, pigment, acid), roll પર | 150 થી 300 DPI | Bold print માટે 150 પૂરતી; ઝીણા floral અને outline માટે 200 થી 300 |
| Polyester પર sublimation | 150 થી 300 DPI | Dye દોરાની અંદર જાય છે, એટલે 200 પર પણ edges સાફ દેખાય |
| Rotary અને flatbed screen | Artwork માટે 150 થી 300 DPI | Screen ઘણી ઊંચી resolution પર engrave થાય છે (SPGPrints machines 2,032 થી 2,540 DPI પર કામ કરે છે), એટલે separation ની edges સાફ અને sharp જોઈએ |
| દૂરથી જોવાતા મોટા banner અને backdrop | 75 થી 150 DPI | જોનારા ઘણા મીટર દૂર ઊભા હોય |
લોકો કાપડને કેટલું દૂરથી જુએ છે, એ પણ print રીત જેટલું જ મહત્વનું છે. આશરે હિસાબ:
- દુપટ્ટા, ઝીણા butta કે પાતળી line work વાળી સાડી, કુર્તીનો આગળનો ભાગ, scarf, અને નાના text કે photo વાળી કોઈ પણ વસ્તુ માટે 300 DPI રાખો. આ બધું લોકો હાથમાં લઈને જુએ છે.
- મોટા ભાગના dress material, medium motif વાળી કુર્તી અને cushion cover માટે 200 DPI બરાબર છે. પાકી ખબર ન હોય ત્યારે આ જ safe default છે.
- Bedsheet, પડદા, upholstery, tablecloth અને bold allover print માટે 150 DPI પૂરતી છે, કારણ કે લોકો એને એક મીટર કે વધુ દૂરથી જુએ છે.
નોંધ: Fabric પર 300 થી વધુ DPI થી ભાગ્યે જ ફાયદો થાય છે. File ખૂબ ભારે થઈ જાય, મોકલવામાં અને RIP કરવામાં વાર લાગે, અને વણાટ એ વધારાની detail બતાવી જ ન શકે.
શું printing માટે 200 DPI બરાબર છે?
Fabric માટે, હા. સાચા size પર 200 DPI, fabric printer જે 150 DPI minimum માને છે અને paper printing વાળી 300 DPI, એ બંનેની વચ્ચે આવે છે.
Cotton, rayon, crepe કે polyester પર 200 અને 300 DPI માં ફરક ભાગ્યે જ દેખાશે, સિવાય કે design માં વાળ જેટલી પાતળી outline કે બહુ નાનું text હોય. 200 DPI ની file માં એ જ print ની 300 DPI વાળી file ના 44% pixel હોય છે (200² ÷ 300² = 0.44), એટલે એને સંભાળવી ઘણી સહેલી છે.
File ની સાચી resolution check કરો
ટિપ: File માં દેખાતી DPI ને બાજુએ રાખો. Photoshop માં Image > Image Size ખોલો, width pixel માં વાંચો, અને એને print ની width (inch માં) થી ભાગો. cm હોય તો પહેલાં cm ને 2.54 થી ભાગીને inch બનાવો.
Indian fabric widths માટે pixel
Indian દુકાનોમાં કાપડ સામાન્ય રીતે 36, 44 થી 45 અને 54 થી 60 inch width માં મળે છે. Digital textile printer 1.8 m અને 3.2 m જેવી widths માં આવે છે, એટલે મોટાં machines 72 inch print પણ લઈ શકે. દરેક width ને પહોળાઈમાં આટલા pixel જોઈએ:
| Print width | 150 DPI પર | 200 DPI પર | 300 DPI પર |
|---|---|---|---|
| 44 in | 44 × 150 = 6,600 px | 44 × 200 = 8,800 px | 44 × 300 = 13,200 px |
| 58 in | 58 × 150 = 8,700 px | 58 × 200 = 11,600 px | 58 × 300 = 17,400 px |
| 60 in | 60 × 150 = 9,000 px | 60 × 200 = 12,000 px | 60 × 300 = 18,000 px |
| 72 in | 72 × 150 = 10,800 px | 72 × 200 = 14,400 px | 72 × 300 = 21,600 px |
હવે અમુક સાચી files check કરીએ:
- 4,400 px પહોળી design, 44 inch કાપડ પર: 4,400 ÷ 44 = 100 DPI. આ ઓછું છે; નાના motif ઝાંખા દેખાશે અને outline માં દાદરા જેવાં steps આવશે. ઓછામાં ઓછા 6,600 px (150 DPI) જોઈએ, એટલે file ને 1.5 ગણી મોટી કરવી પડે.
- 11,600 px પહોળી design, 58 inch કાપડ પર: 11,600 ÷ 58 = 200 DPI. લગભગ દરેક કાપડ માટે સરસ.
- 3,000 px પહોળી design, 72 inch કાપડ પર: 3,000 ÷ 72 = આશરે 42 DPI. આ blurry print થશે. 150 DPI માટે પણ 10,800 px જોઈએ, જે 3.6 ગણું પહોળું છે.
WhatsApp પર forward થયેલી designs ઘણી વાર આટલી જ નાની રહી જાય છે, કારણ કે photo તરીકે મોકલેલી દરેક વસ્તુને WhatsApp નાની કરીને ફરીથી compress કરે છે.
આખી સાડી એક file માં
એક standard સાડી આશરે 5.5 m લાંબી (લગભગ 6 વાર) અને 44 થી 46 inch પહોળી હોય છે. 44 × 216 inch (6 વાર) લઈએ તો:
| DPI | Pixel | Megapixel |
|---|---|---|
| 150 | 6,600 × 32,400 | 213.8 MP |
| 200 | 8,800 × 43,200 | 380.2 MP |
| 300 | 13,200 × 64,800 | 855.4 MP |
150 DPI પર પણ લંબાઈ 30,000 pixel થી વધારે છે, જે normal Photoshop PSD ની સૌથી મોટી હદ છે. એનાથી ઉપર Photoshop file ને PSB (Large Document Format) માં save કરે છે, જે 300,000 pixel સુધી જાય છે.
એટલે જ સાડીને ભાગોમાં બનાવવી વધુ સારી: body નો repeat, border ની પટ્ટી અને pallu placement તરીકે, દરેક ભાગ પોતાના size પર. કોઈ પણ ભાગની size અમારા fabric DPI calculator થી check કરી શકો.
Repeat અને tile ની size
Allover કે seamless print માં printer એક tile ને આખા roll પર ફરી ફરી છાપે છે. Tile ને ફક્ત પોતાના print size જેટલા pixel જોઈએ. જે tile 12 inch પહોળી print થાય, એને 12 inch જેટલા pixel જોઈએ, roll ગમે તેટલો પહોળો હોય.
- 12 × 12 inch repeat 200 DPI પર 2,400 × 2,400 px છે. 300 DPI પર 3,600 × 3,600 px.
- 44 inch કાપડ પર 11 inch ની tile પહોળાઈમાં બરાબર ચાર વાર આવે (44 ÷ 11 = 4). 200 DPI પર એ tile 2,200 × 2,200 px છે.
- Rotary printing માં કાપડ જે દિશામાં ચાલે, એ દિશાનો repeat screen ના ઘેરાવા (circumference) ને પૂરેપૂરો ભાગવો જોઈએ, નહીં તો દરેક ચક્કરે એક સાંધો દેખાશે. 640 mm (આશરે 25.2 inch) સામાન્ય screen size છે; 819, 914 અને 1,018 mm પણ વપરાય છે. આખો 640 mm repeat 300 DPI પર 640 ÷ 25.4 × 300 = 7,559 px છે.
Tile ની pixel size પૂરો નંબર રાખો, દશાંશમાં નહીં.
ટિપ: દરેક resize પછી repeat test કરો. Photoshop માં Filter > Other > Offset થી width અને height નું અડધું ખસેડો તો canvas ની વચ્ચે કોઈ પણ સાંધો દેખાઈ જાય. Half-drop માં આ જ check ઉપર-નીચે પણ કરો.
DPI બદલવાથી detail વધતી નથી
Photoshop ના Image Size box માં જો Resample નું tick કાઢેલું હોય અને તમે 72 ની જગ્યાએ 300 લખો, તો pixel એટલા જ રહે અને print size નાની થઈ જાય. 1,500 px પહોળી file 72 DPI પર આશરે 20.8 inch થી 300 DPI પર 5 inch થઈ જાય, detail બરાબર પહેલાં જેટલી.
પછી જો તમે એ જ file ને 44 inch પહોળી print કરાવો, તો એ પાછી ખેંચાય અને RIP પાસે દરેક inch માં ફક્ત આશરે 34 pixel હોય (1,500 ÷ 44).
વધારે સાચા pixel મેળવવાની બે રીત છે:
- Photoshop માં resampling (Resample પર tick, Bicubic કે એવી કોઈ method) આજુબાજુના pixel ની સરેરાશ લઈને નવા pixel બનાવે છે. File મોટી થાય પણ edges નરમ પડી જાય, કારણ કે સરેરાશથી એ sharp line પાછી ન આવે જે નાની file માં હતી જ નહીં. 1.2 ગણા જેવા નાના jump માટે બરાબર, 3 કે 4 ગણા માટે ખરાબ.
- AI upscaling images પર trained model થી મોટું કરતી વખતે edges અને texture ફરીથી બનાવે છે, એટલે 4× પર પણ lines crisp રહે જ્યાં resampling blur કરી દે. Model detail ફરીથી બનાવે છે, એટલે print પહેલાં zoom કરીને ચહેરા, text અને ઝીણી geometry check કરી લો.
અમારું AI image upscaler design ને 4× કે 8× free માં મોટી કરે છે, આશરે 36 megapixel output સુધી, અને 300 DPI tag વાળી PNG આપે છે. એ JPG, PNG, WebP, TIFF અને PSD/PSB લે છે, spot channels વાળી multichannel PSD પણ.
ઉદાહરણ: 1,650 × 1,350 px ની tile 4× મોટી થઈને 6,600 × 5,400 px (35.6 MP) બને છે. એ 150 DPI પર 44 inch × 1 વાર, કે 300 DPI પર 22 × 18 inch નો repeat cover કરે છે.
ફક્ત label બદલવાની જાળ વિશે 300 DPI converter page પર વધુ વિગતે સમજાવ્યું છે.
Print પહેલાં checklist
- સાચી resolution માપી: pixel ÷ print inch ઓછામાં ઓછું 150 છે, અને ઝીણા કામ માટે 200 થી 300.
- File final print size પર છે, કે tile પોતાના repeat પ્રમાણે બની છે.
- Offset થી repeat test કર્યો; કોઈ સાંધો નહીં, અડધા pixel વાળી edge નહીં.
- Rotary repeat તમારા printer ની screen circumference ને પૂરેપૂરો ભાગે છે.
- TIFF (LZW compression) કે PNG માં save કર્યું. JPG ત્યારે જ બરાબર જ્યારે high quality પર અને એક જ વાર save થયું હોય.
- Colour mode print house સાથે નક્કી કર્યો (RGB કે CMYK); convert કરતાં પહેલાં પૂછી લો.
- File document કે file link થી મોકલી, WhatsApp photo તરીકે નહીં, જેથી રસ્તામાં નાની ન થાય.
- મોંઘા કામ માટે strike-off કે નાનું sample print કરાવ્યું.
સામાન્ય ભૂલો
ધ્યાન રાખો: સૌથી સામાન્ય ભૂલ છે DPI label પર ભરોસો કરવો. File પર 300 DPI લખેલું હોય અને છતાં એ ફક્ત 1,200 px પહોળી હોય. હંમેશાં pixel ને inch થી ભાગો.
અમુક designer ઊલટું કરી બેસે છે અને આખી 72 inch bedsheet 300 DPI પર બનાવે છે. 21,600 px પહોળી file edit કરવામાં અને મોકલવામાં ભારે પડે, અને એક મીટર દૂરથી જોવાતી bedsheet 150 DPI (10,800 px) પર પણ એવી જ દેખાય છે.
કોઈ પણ resize seamless tile ની edge પર આછી line છોડી શકે, એટલે મોટી કર્યા પછી Offset થી ફરી test કરો.
WhatsApp chat માંથી કે buyer ના PDF catalogue માંથી save કરેલી copies સામાન્ય રીતે નાની થઈ ગયેલી હોય છે. Original file માંગો, કે copy ને મોટી કરીને print પહેલાં ધ્યાનથી check કરો.
અને છેલ્લે, "600 DPI" વાળા printer ને 600 DPI ની file નથી જોઈતી. એ નંબર ink નાં ટીપાં ગણે છે, અને RIP તમારી file 150 થી 300 DPI પર જ માંગે છે.
હવે શું કરવું
તમારી file ની pixel width ને print width (inch) થી ભાગો. જો જવાબ 150 થી ઓછો આવે, કે ઝીણી detail વાળી સાડી કે દુપટ્ટા માટે 200 થી ઓછો, તો design ને AI image upscaler થી મોટી કરો.
પછી print house ને મોકલતાં પહેલાં નવી size fabric DPI calculator થી check કરી લો.
લોકો જે પૂછે છે
શું fabric printing માટે 200 DPI બરાબર છે?
હા. સાચા print size પર 200 DPI મોટા ભાગના કાપડ પર digital અને sublimation printing માટે safe choice છે. એ સામાન્ય 150 DPI કરતાં sharp છે, અને file 300 DPI વાળી કરતાં ઘણી હળવી રહે છે. બહુ ઝીણી lines, નાનું text કે ઘટ્ટ વણાટવાળું કાપડ જે લોકો નજીકથી જુએ, એના માટે 300 DPI રાખો.
શું fabric માટે 150 DPI ચાલે?
ઘણા prints માટે હા. મોટા print-on-demand fabric printer 150 DPI ને standard ગણે છે, કારણ કે કાપડનું વણાટ જ નક્કી કરે છે કે કેટલી detail દેખાશે. Bedsheet, પડદા અને bold allover print માટે એ બરાબર છે. Fine cotton કે silk પર પાતળી outline અને નાના motif માટે 200 થી 300 DPI થી edges વધુ સાફ આવે.
Photoshop માં DPI બદલવાથી print quality સુધરે?
ના, જો ફક્ત નંબર બદલો તો નહીં. Resample બંધ હોય તો Photoshop એ જ pixel રાખે છે અને ફક્ત print size બદલે છે. મોટા print ને sharp બનાવવા વધારે સાચા pixel જોઈએ, એટલે image મોટી કરવી પડે, અને AI upscaling detail ઉમેરે છે જ્યાં સામાન્ય resampling ફક્ત blur કરે.
Digital textile printer કેટલી DPI પર print કરે છે?
Industrial textile printer 600 DPI કે એથી વધારે પર ink નાખે છે. જેમ કે એક જાણીતું sublimation printer 600 x 600 DPI બતાવે છે, અને અમુક Indian machines 2,400 DPI સુધી બતાવે છે. એ ink dot ની resolution છે. તમારી design file ને એની સાથે match કરવાની જરૂર નથી; printer નું RIP software તમારી 150 થી 300 DPI ની file ને ink dots માં ફેરવી દે છે.
58 inch fabric માટે કેટલા pixel જોઈએ?
58 ને DPI થી ગુણો. 150 DPI પર 8,700 pixel, 200 DPI પર 11,600 અને 300 DPI પર 17,400 pixel પહોળાઈમાં. જો design repeat હોય, તો ફક્ત એક tile ને એના પોતાના print size પર એટલી sharp રાખવાની.